Nederland wil groene waterstof nog grijzer maken
Oostenrijk, Duitsland, Polen, Spanje en Nederland roepen de Europese commissie (EC) op om de eisen die gelden aan de productie van groene waterstof verder af te zwakken, en om bestaande afzwakkingen langer in stand te houden.
In een gezamenlijke brief (PDF) aan Juul Jørgensen, directoraat-generaal Energie bij de EC, vragen de landen om de volgende aanpassingen aan de in 2023 vastgestelde eisen aan niet-biogene hernieuwbare brandstoffen (RFNBO’s):
- Additiononaliteit. Producenten van groene waterstof moeten elektriciteit afnemen uit nieuwgebouwde hernieuwbare elektriciteitsprojecten. De 5 landen vragen de EC om deze eis tot 2040 los te laten.
- Tijdsgebonden. Producenten van groene waterstof moeten elektriciteit afnemen in dezelfde uren dat gecontracteerde hernieuwbare elektriciteitsprojecten daadwerkelijk elektriciteit genereren. De 5 landen vragen om de tijdsgebondenheid tot 2035 af te zwakken naar elektriciteitsproductie in dezelfde maand.
- Duurzame landen. In landen waar de elektriciteit voor meer dan 90% uit hernieuwbare bronnen komt, heeft de EC de eisen aan additionaliteit en tijdsgebondenheid eerder al losgelaten. De landen vragen dit percentage te verlagen.
De huidige eisen aan groene waterstofproductie zijn al een compromis. Ze beperken dat elektriciteitsverbruik door elektrolyse leidt tot extra verbruik van kolen en aardgas in elektriciteitscentrales, maar voorkomen dit niet. Als een kwart van de elektriciteit die een elektrolyser verbruikt uit een kolencentrale komt, en de rest uit wind en zonnestroom, dan ligt de CO2-uitstoot per geproduceerde kilo waterstof hoger (±11kg) dan bij conventionele waterstofproductie uit aardgas (±9kg).
Waterstof uit waardeloze stroom bleek inderdaad een waardeloos idee
Het concept van groene waterstof is gehyped als ‘oplossing‘ voor overaanbod van wind- en zonnestroom, in uren dat het hard waait en zonnig is. Dat betreft echter maar enkele honderden van de 8760 uren in een jaar.
Een elektrolyser die uitsluitend op overaanbod van duurzame elektriciteit draait, staat dus het overgrote deel van het jaar duimen te draaien. Een dure chemische installatie bouw je niet om hem stil te laten staan.
Een elektrolyser die uitsluitend op overaanbod van duurzame elektriciteit draait, moet honderden keren per jaar opstarten en weer op de rem. Dan gaan dure chemische installaties ook nog eens snel stuk.
Een elektrolyser moet in de praktijk dus (veel) meer draaien dan alleen in de uren met overaanbod van wind en zonnestroom. Als hernieuwbare elektriciteit niet de volledige momentane elektriciteitsvraag dekt, vullen kolen- en gascentrales het tekort aan. Een elektrolyser die (veel) meer dan alleen overaanbod van wind en zonnestroom gebruikt, veroorzaakt dus onherroepelijk extra productie van kolen- en gascentrales.
Lobby en staatsteun voor extra aardgasgebruik en CO2-uitstoot
Met de wensenlijst hopen de landen dat groene waterstofprojecten die – ondanks miljarden aan beschikbare subsidie – niet van de grond komen alsnog vlot te trekken. Daarmee riskeren zij dat ze gigantische staatsteun bieden aan projecten die de CO2-uitstoot in de praktijk verhogen. Omdat elektrolyse en gascentrales samen inefficiënter werken dan een conventionele waterstoffabriek, is voor een kilo ‘groene’ waterstof die effectief met elektriciteit uit een gascentrale is geproduceerd bovendien ±1,7 keer zoveel aardgas nodig dan voor de conventionele productiemethode. Met de wensenlijst riskeren de 5 landen dus ook onze afhankelijkheid van import van aardgas verder te verhogen.
Deze idioterie* komt een keer uit, en dan is het echt lastig om nog draagvlak te behouden voor de productie van hernieuwbare waterstof. En ondanks de onmogelijkheid van grootschalige groene waterstofproductie vandaag, is grootschalige waterstofproductie later deze eeuw wel cruciaal voor een CO2-neutrale economie.
Onverantwoord en onbegrijpelijk dat Nederland deze lobby steunt.
*Elektrolyse op elektriciteit uit kolen- en gascentrales is niet verboden
Er zijn goede redenen om vandaag al op enige schaal elektrolysers te exploiteren, ondanks dat dit niet bijdraagt aan CO2-reductie. Ten eerste is elektrolyse op termijn nodig, en dan wel duurzaam. Om zeker te weten dat de technologie werkt, om kinderziektes te vinden en te verhelpen en om de leercurve aan te zwengelen is het goed om nu al te oefenen met elektrolyse.
Een tweede reden is de grote en redelijk flexibele stroomvraag van elektrolysers. Hoewel uit en aan niet goed is voor de techniek, kunnen elektrolysers wel redelijk snel de productie matigen tot bijvoorbeeld 30 of 50% van de capaciteit. De additionele en flexibele stroomvraag maakt de ontwikkeling van nieuwe wind- en zonneparken aantrekkelijker.
Als Nederland om deze redenen de installatie van elektrolysers wil aanjagen, is dat te billijken. Benoem in dit geval deze argumenten, en vraag de EC of op deze gronden staatsteun mogelijk is. Lul in dat geval niet over groene waterstof. Maak het voor het grote publiek volledig duidelijk dat de elektrolysers nu nog extra CO2-uitstoot veroorzaken, en dat dit opweegt tegen het belang van elektrolyse in de toekomst.
Als het Oostenrijk, Duitsland, Polen, Spanje en Nederland daadwerkelijk te doen is om de productie van waterstof op korte termijn te verduurzamen, dan is CO2-opslag bij bestaande waterstoffabrieken de enige serieuze oplossing. Daarmee kan de uitstoot al snel omlaag tot 1 kilo CO2 per kilo waterstof. Daar komt geen elektrolyser op korte termijn in de buurt.
Bron: EC, Table.media / Imagecredit: Gegenereerd met Open AI
Oprichter WattisDuurzaam en duurzaamheidsadviseur bij We-Boost Transitions.
Ontdek meer van WattisDuurzaam.nl
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
Weer een overwinning voor de fossiele industrie en weer minder geld beschikbaar voor echte verduurzaming. Bij het vorige kabinet kon je dit verwachten, maar met dit kabinet met een ‘klimaatdrammer’ aan het hoofd vind ik dit diep teleurstellend. Toch maar niet meer D66 stemmen.
Grotendeels mee eens.
Het is goed om te beseffen, dat stroom voor waterstof elektrolyse in Nederland betekent, dat uiteindelijk een kolencentrale (en niet een gascentrale) harder moet draaien. Vandaar die 44 kg CO2 per kg H2. Dat is is ongeveer het dubbele van aardgas en ook dat (22 kg) is veel meer dan de 9 kg CO2 per kg grijze H2.