Tweede jeugd voor wisselaccu’s, nu voor emissievrije binnenvaart

Timelab Pro, via Unsplash Public Domain

Zero Emission Services hoopt de binnenvaart te elektrificeren met zeecontainers vol accu’s en laadstations langs de belangrijkste Nederlandse vaarroutes. Het eerste laadstation en de eerste 2 wisselaccu’s zijn klaar voor gebruik.

Gouden wissel voor binnenvaart?

Het binnenvaartschip de Alphenaar kwam in 2019 in de vaart met een dieselelektrische aandrijving. Deze zomer nemen 2 zeecontainers met in totaal ruim 4 megawattuur aan accu’s de taak van de dieselgenerator over.

In dienst van launching customer Heineken vaart het schip de komende 10 jaar elektrisch en emissievrij heen en weer tussen containerterminals in Moerdijk en Alphen aan de Rijn, waar het eerste laadstation van Zero Emission Services (ZES) staat. Het concept van ZES gaat uit van zeecontainers vol accu’s, die net als elke andere zeecontainer met bestaande kranen in vrijwel elke haven in- en uitgeladen kunnen worden.

Opladen van de wisselcontainers kan op de kant, terwijl een schip met eerder opgeladen accu’s verder vaart. Dankzij de accu’s en de elektrische aandrijving stoot de Alphenaar op zijn vaste traject (±120 km) geen CO2 en ook geen fijnstof en stikstofoxiden meer uit. Gunstig, de oevers en uiterwaarden van vaarwegen zijn vaak ook stikstofgevoelige natuurgebieden.

Correctie 25 augustus 2021: De ruimte die de accu’s van ZES op het binnenvaartschip innemen is half zo groot als in de oorspronkelijke versie van dit artikel vermeld. De accucontainers zijn 20-voetscontainers terwijl de capaciteit voor het schip was uitgedrukt in 40-voetscontainers. Dit is hieronder gecorrigeerd, bedankt voor de melding. 


Wisselen van accu’s voor elektrische auto’s werd geen succes

Zo’n 15 jaar geleden, toen binnenvaart op accu alleen met een inspirerende hoeveelheid fantasie denkbaar was, leek wisselen van accu’s voor elektrische personenauto’s een briljant idee. De stekkerauto’s uit die tijd reden amper 100 kilometer op een volle accu en snelladen onderweg was nog geen optie. Het Israëlische Better Place maakte zich sinds de oprichting in 2007 sterk voor standaardaccu’s en wisselstations voor alle automerken.

Altijd een hijskraan in de buurt

De startup brandde door honderden miljoenen dollars maar slaagde er niet in autofabrikanten achter het concept te krijgen. Kort na de introductie van de eerste snellaadstations van Tesla en Fastned viel in 2013 het doek.

Bij de huidige prijzen voor accu’s en uitstekend dekkende netwerken van snelladers lijken de kansen voor wisselen van accu’s voor personenauto’s zo goed als zeker verkeken.* Voor de binnenvaart, de kustvaart en mogelijk ook voor treinen die sowieso al scheepscontainers vervoeren, lijken de kansen op succes beter. Overal waar containers met vracht worden geladen, is het ook mogelijk accu’s te wisselen. De meeste havens hebben bovendien een aardige aansluiting op het elektriciteitsnet.

*Desalniettemin haalde de Amerikaanse startup Ample deze maand $160 mln groeigeld op voor accuwisselstations voor auto’s.


Langere vaarroute? Extra wisselaccu’s meenemen

Tot 60 kilometer per accucontainer

Een schip als de Alphenaar heeft plek voor 104 containers (20-voetsmodel) en vaart per volle accu 40 tot 60 kilometer. Elke accucontainer neemt dus een overzichtelijke 1% van de originele vrachtcapaciteit in.

Als het schip eens een vracht bier in Maastricht moet afleveren, kunnen enkele accu’s extra mee en blijft het schip prima bruikbaar. Als ZES ook een laadstation in Moerdijk opent, kan de schipper de vaste overtocht voor Heineken juist maken met steeds één accucontainer. Dan worden de accu’s optimaal benut en komt plek beschikbaar voor een extra 20-voetscontainer met bierflesjes. Dankzij de standaard vormfactor kan de schipper voor elke vaart de optimale accucapaciteit kiezen. Naarmate het aantal laadpunten stijgt, kunnen vervolgens steeds meer schepen met dezelfde hoeveelheid accu’s uit de voeten.

De accu’s blijven in eigendom van dienstverlener ZES, dat ook de groene stroom inkoopt om op te varen. Op zijn snelst laadt het eerste laadstation twee accucontainers tegelijk vol in 2,5 uur. Als de eerstvolgende reservering pas uren later staat, kunnen de accu’s flexibel laden en ook terugleveren aan het net. Zo leveren ze ook bij stilstand nog wat op.

ZES is een samenwerking van ING, motorenbouwer Wärtsilä, Havenbedrijf Rotterdam en de dienstentak van Engie. De partners zijn van plan om op 20 punten door heel Nederland laadstations te bouwen.


Bron: ZES, Havenbedrijf Rotterdam, Volkskrant / Imagecredit: Timelab Pro, via Unsplash Public Domain

Dit vind je misschien ook leuk...