Onwaarschijnlijke intentie voor gesmoltenzoutreactor in Zeeland
De Frans-Nederlandse startup Thorizon is van plan om samen met de provincies Zeeland en Noord-Holland en de publieke investeringsmaatschappijen Impuls Zeeland, ROM InWest en Invest-NL een innovatieve kernractor te bouwen.
De bedoeling is dat over 8 jaar een gesmoltenzoutreactor van 100 megawatt draait op het terrein van de conventionele kerncentrale in Borssele.
Gegeven dat het in Nederland zo 10 jaar duurt voordat een windpark of hoogspanningsstation van plan tot realiteit komt, en financiers, aannemers, politiek, vergunningsverleners en het juridische systeem veel ervaring hebben met windturbines en hoogspanningsmasten en nul ervaring hebben met gesmoltenzoutreactoren, is het schieronmogelijk dat deze intentie daadwerkelijk binnen 8 jaar in een commercieel opererende innovatieve kernreactor resulteert:
- De techniek is nog op geen enkele schaal getest. Het is de intentie om met VDL in Zeeland in 2027 te experimenteren met gesmolten zout zonder kernreacties. In 2028 zou vervolgens de bouw kunnen starten van een demonstratie van gesmoltenzout met kernreacties op het terrein van de onderzoeksreactor van NRG in Petten.
- Er is nog geen geld. Hoewel Invest-NL, InWest en Impuls Zeeland zelf op aardige potten geld zitten en eerder plukjes daarvan in Thorizon hebben gestoken, is het zeker niet de intentie dat zij de boel volledig financieren. De samenwerkingspartners vragen om steun uit Europa én om particuliere investeringen.
- Overige randvoorwaarden. Over de status van vergunningen en een netaansluiting vermeldt het persbericht niets. Los van de zeer prille techniek en het gebrek aan geld zijn praktische zaken als deze cruciaal voor de haalbaarheid. Gebrek aan stikstofruimte en netcapaciteit maken realiseren van verder volledig overzichtelijke projecten vóór 2035 al knap ambiteus.
- Kernenergie is niet overzichtelijk. De bouw van kernreactoren loopt wereldwijd tegen enorme vertragingen aan. In China en de Verenigde Arabische Emiraten hooguit wat minder dan in Europa en de VS. De vertraging bij de bouw van een nieuwe reactor op basis van bewezen techniek bij NRG in Petten, die in 2015 zou draaien, loopt al voorbij de 16 jaar.
Dit alles neemt niet weg dat het interessant is dat al deze partners met Thorizon willen proberen om de innovatieve gesmoltenzoutreactor een stap verder te brengen. Het is alleen goed te beseffen dat Thorizon vandaag alleen echt nog niet heel veel meer heeft dan een Powerpoint van hoe zo’n reactor eruit zou kunnen zien.
Efficiënt en passief veilig opbranden van kernafval in gesmolten zout
Conventionele kernreactoren werken met vaste brandstofstaven die de warmte van kernreacties afgeven aan (kokend) water, vaak onder druk. Als er iets misgaat kan zo’n reactor droogkoken, dit kan leiden tot de vorming van explosief waterstofgas (zoals bij de kernramp in Fukushima) of tot een meltdown (zoals bij de kernramp in Tsjernobyl).
Van de handvol (bijna) kernrampen in de voorbije decennia heeft de sector veel geleerd. Diverse actieve en redundante systemen beheersen de kernreacties en maken kernenergie tot een van de veiligste energiebronnen.
De droom van Thorizon is prachtig. De startup wil kernenergie (nog) veiliger maken door te werken met kernreacties in gesmolten zout. De belofte van de gesmoltenzoutreactor is dat deze inherent (passief) veilig werkt. Vloeibaar zout dient zowel oplosmiddel als koelmiddel voor de nucleaire brandstof. Omdat het zout uitzet als de temperatuur oploopt, reguleert het concept zichzelf. De snelheid van kernreacties is namelijk afhankelijk van de onderlinge afstand tussen splijtstofdeeltjes.
Als de reacties alsnog uit de hand lopen, smelt een plug onderin de reactor en loopt het smolten zout in een opvangbak waarin de kernreacties uitdoven en het zout uiteindelijk afkoelt en stolt. Mede vanwege deze eigenschappen kunnen gesmoltenzoutreactoren op hogere temperaturen draaien. Dat maakt de elektriciteitsproductie efficiënter en maakt kernenergie ook interessant voor warmtelevering aan hogetemperatuurprocessen in de industrie.
Als bonus op de eigenschappen van de gesmoltenzoutreactor zet Thorizon in op het gebruik van kernafval van conventionele kernreactoren als nuclaire brandstof voor haar eigen reactor. Conventioneel kernafval bevat nog veel splijtbaar materiaal en blijft mede daarom nog tienduizenden jaren gevaarlijk. Door dit hoogradioactieve materiaal op te lossen en ‘op te branden’ in het gesmolten zout, is minder nieuwe kernbrandstof nodig én blijft minder langlevend kernafval over.
Het enthousiasme van het brede consortium dat dit concept samen met Thorizon tot een succes wil maken, is dus absoluut te begrijpen. Dat niemand binnen dit consortium zich comfortabel genoeg voelde om de publieke intentie van een commerciële reactor in 2034 te vetoën, pleit alleen niet voor de samenwerking. Want hiermee is de eerste grote teleurstelling nu al hard ingebakken. Als je mikt op begin jaren ’40 is het nog steeds zeer ambitieus, en nog steeds helemaal de moeite waard.
15 jaar geleden pakte de Amerikaanse startup Transatomic Power veel positieve media-aandacht met vrijwel precies hetzelfde concept als Thorizon. In 2018 moest Transatomic de handdoek helaas in de ring gooien. De prachtige theorie bleek weerbarstig in de praktijk. Hieronder een pitch van mede-oprichter Leslie Dewan die ook het potentieel van Thorizon goed uitlegt.
Bron: Thorizon / Imagecredit: Open AI
Oprichter WattisDuurzaam en duurzaamheidsadviseur bij We-Boost Transitions.
Ontdek meer van WattisDuurzaam.nl
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
